Co skłania do kupowania na aukcjach internetowych?

Jednym z czynników, które doprowadzają do tego, że użytkownikom coraz trudniej jest obyć się bez Internetu i niepostrzeżenie przekraczają granice prowadzące do  nadużywania sieci jest fakt, że Internet pozwala na zaspokajanie różnych swoich potrzeb (np. akceptacja przez grupę). Ułatwia również internautom realizowanie potrzeb związanych z uzależnieniami behawioralnymi (np. seksoholizm, hazard, zakupoholizm), utrudniając niekiedy ich identyfikację. Zjawisko krzyżowania się zagrożeń związanych z uzależnieniem od hazardu, zakupów i Internetu ilustrują zachowania związane z korzystaniem z aukcji internetowych.

Jak wskazują wyniki badań CBOS z 2011 r. odsetek deklaracji kupowania w ciągu  miesiąca poprzedzającego badanie na  aukcjach internetowych był znacząco wyższy wśród osób zdradzających  symptomy uzależnienia od zakupów niż wśród osób, które tego problemu nie mają. Wśród mężczyzn mających problem z kompulsywnym kupowaniem wyniósł on 23,3% a wśród kobiet  26,1%. Przy czym w ciągu miesiąca poprzedzającego badanie CBOS 76,6% mężczyzn i 73,9% kobiet nie wykazujących problemów z kompulsywnym kupowaniem,  nie dokonało zakupów na aukcji internetowej.

W badaniu zapytano również o to, co skłania konsumentów do kupowania na aukcjach internetowych. Okazało się, że takie motywy jak korzystna cena, duży wybór towarów, wygoda i możliwość dokonywania zakupu bez konieczności wychodzenia z domu czy możliwość „trafienia okazji”, kupienia czegoś szczególnego nie różnicowały w sposób istotny preferencji osób mających problem z zakupami i pozostałych kupujących na aukcjach internetowych. I tak np. korzystna cena miała znaczenie dla 8,35% osób kupujących oraz dla 8,68% mężczyzn i 8,18% kobiet mających problem z kompulsywnym kupowaniem. Wygoda z kolei liczyła się dla 8,21% kupujących oraz dla 8,63% mężczyzn i 8,42% kobiet mających problem z kompulsywnym kupowaniem. Różnice pojawiły się natomiast w ocenie kryterium znaczenia emocji związanych z zakupem. W porównaniu do pozostałych uczestników aukcji internetowych,  odnotowano nieco wyższy odsetek kobiet mających problem z nałogowym kupowaniem, dla których emocje towarzyszące zakupom na aukcjach były znaczącym kryterium udziału  (dla 4,23% z nich, podczas gdy dla grupy kupujących nie wykazujących podobnych problemów odsetek wyniósł – 2,87%) Natomiast w przypadku mężczyzn różnice okazały się istotne.  Emocje okazały się znaczące dla 6,73% mężczyzn, u których identyfikuje się problem z nałogowym kupowaniem. Dla tej grupy kupowanie na aukcjach internetowych  ma szczególny urok właśnie ze względu na związane z tym emocje. Kupowanie na aukcjach stanowi dla tej grupy zatem aktywność bardzo bliską uprawianiu hazardu. 

Wydaje się, że przytoczone wyniki otwierają  kolejny obszar do dyskusji i dalszych badań dotyczących zjawiska krzyżowania się zachowań związanych z uzależnieniami behawioralnymi. Medium, które może sprzyjać tego typu zachowaniom jest Internet. Sieć bowiem dogodne okazje do realizowania potrzeb związanych z różnymi uzależnieniami, jak np. hazard czy kompulsywne zakupy.

Opracowanie: Karolina Van Laere na podstawie
Oszacowanie rozpowszechniania oraz identyfikacja czynników ryzyka i czynników chroniących w odniesieniu do hazardu,  w tym hazardu problemowego, (patologicznego) oraz innych uzależnień behawioralnych, oprac. Badora B., Gwiazda M., Hermann M., Kalka J., Moskalewicz J., CBOS, Warszawa, 2012.

Komentarze


Stronę internetową prowadzi Fundacja Studio Psychologii Zdrowia Fundacja Studio Psychologii Zdrowia

Strona współfinansowana ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych

 

Copyright © Uzależnienia behawioralne 2016

 

 

Proszę czekać...