Psychoterapia osób uzależnionych od seksu

Psychoterapia osób uzależnionych od seksu

Większość badaczy i klinicystów pozostaje zgodnych co do podstawowego znaczenia psychoterapii w leczeniu osób uzależnionych od seksu oraz wspomagającej roli środków farmakologicznych, zwłaszcza z grupy SSRI. Wobec braku danych na temat przewagi określonych metod psychoterapii nad innymi zaleca się stosowanie ogólnie uznanych metod, które są wykorzystywane w leczeniu pacjentów z uzależnieniem od seksu: najwięcej danych dotyczy terapii psychodynamicznej, poznawczo-behawioralnej (CBT), grupowej i małżeńskiej. Dodatkowo u części pacjentów pomocne w procesie terapii może być także uczestniczenie w spotkaniach grup samopomocowych typu Anonimowych Seksoholików.

Psychoterapia grupowa

Udział w terapii grupowej z innymi osobami ujawniającymi uzależnienie od seksu pomaga w przezwyciężaniu uczucia wstydu i izolacji. Z pomocą terapeuty grupa może także dostarczać doświadczeń zaangażowania w bliskie relacje emocjonalne.

Terapie grupowe odbywają się często w ramach ośrodków zajmujących się leczeniem uzależnień, gdzie osoby patologicznie hiperseksualne są włączane do grup z pacjentami uzależnionymi od substancji psychoaktywnych (stanowiącymi zwykle ok. 90% uczestników) i posiadającymi inne nałogi behawioralne, realizując ewentualnie częściowo sprofilowany program terapeutyczny. W przypadku leczenia pacjentów uzależnionych od seksu w ramach programów terapii uzależnień bardziej korzystne jest jednak tworzenie jednorodnych grup terapeutycznych (tj. takich, w których wszyscy pacjenci spełniają kryteria uzależnienia od seksu). Głównie dlatego, że jednym z podstawowych celów terapii uzależnień od substancji psychoaktywnych jest utrzymanie pełnej abstynencji, zaś w leczeniu osób z uzależnieniem od seksu chodzi bardziej o przywrócenie kontroli nad ich własną seksualnością.

Z badań wynika, że efektem tego rodzaju terapii może być m.in. istotna redukcja szkód i zagrożeń wynikających z zachowań hiperseksualnych, w tym spadek liczby ryzykownych zachowań seksualnych i prewencja szerzenia się chorób przenoszonych drogą płciową oraz zmniejszenie strat finansowych. Tego typu terapia może także wpływać na wyraźne zmniejszenie ogólnego poziomu dyskomfortu psychicznego, depresyjności, objawów obsesyjno-kompulsyjnych i zaabsorbowania seksem oraz bodźcami seksualnymi. Zauważono także zmniejszenie lęku, wewnątrzpsychicznych konfliktów dotyczących popędu seksualnego oraz uczucia wstydu związanego z realizacją działań popędowych.

Terapia psychodynamiczna

W ujęciu psychodynamicznym istotna jest identyfikacja i próba zrozumienia uczuć pacjenta i terapeuty w procesie terapii. W toku leczenia może pojawiać się wiele intensywnych emocji. Innym istotnym obszarem w terapii psychodynamicznej jest analizowanie konfliktów rodzinnych i odkrywanie modeli zdrowej intymności. Ważnym elementem terapii jest także radzenie sobie z zaburzeniami przywiązania osób uzależnionych od seksu poprzez uczenie ich bardziej komfortowych relacji. Zmniejsza to siłę i negatywny wpływ fantazji na temat obiektu seksualnego, a rozwijanie bezpiecznych relacji zmniejsza potrzebę kompensowania braku bliskości za pomocą zachowań seksualnych.

Specjaliści zajmujący się terapią osób uzależnionych od seksu zwracają uwagę na różne istotne aspekty udziału osób bliskich pacjenta w procesie leczenia. Na wczesnym etapie leczenia zaleca się włączanie rodziny do programu terapeutycznego oraz podkreśla się rolę partnerki w ujawnianiu, ocenie, leczeniu i profilaktyce kompulsywnych zachowań seksualnych u mężczyzn. Praca terapeutyczna powinna też obejmować przygotowanie uzależnionego od seksu rodzica do rozmowy z dzieckiem na temat swojego problemu, przerwania cyklu nadużyć seksualnych i zapewnienia właściwej edukacji seksualnej.

Terapia poznawczo-behawioralna

Podejście oparte na terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) zakłada pomoc pacjentom w identyfikacji czynników wyzwalających zachowania seksualne i umożliwienie im rozwinięcia lepszych mechanizmów radzenia sobie z nimi. Pomaga to w szczególności uniknąć nawrotów negatywnych zachowań. CBT może także nauczyć pacjentów lepszych sposobów radzenia sobie ze stresem, lękiem i obniżonym nastrojem, które mogą wyzwalać niechciane zachowania seksualne.

Terapia par

Istotnym problemem w terapii jest kwestia ujawnienia przez pacjenta jego zachowań seksualnych partnerce lub partnerowi oraz możliwe konsekwencje takich działań. Z tego względu ważną częścią terapii jest praca nad związkiem. Terapia małżeńska umożliwia pracę nad problemami w związku spowodowanymi zachowaniami seksualnymi pacjenta będącymi często przyczyną dużego stresu i odrzucenia. Jest także pomocna w poprawie intymności, otwartości i jakości kontaktów seksualnych pacjenta w stałym związku. Poradnictwo i terapia par może przyspieszać proces wybaczenia, odbudowania zaufania, poprawy więzi i lepszego wspierania dalszego leczenia pacjenta przez partnerkę lub partnera. Skuteczność takiej interwencji pozostaje jednak ograniczona, dopóki partner lub partnerka osoby ujawniającej uzależnienie postrzega się jedynie w kategoriach ofiary. Z tego względu partnerów/partnerki powinno się zachęcać do podejmowania terapii indywidualnej ukierunkowanej na ich procesy uzależnieniowe, lęk przed porzuceniem, zewnętrzne umiejscowienie kontroli i niskie poczucie własnej wartości.

U osób nałogowo korzystających z cyberseksu istotnym elementem w terapii jest ograniczenie dostępu do komputera poza pracą, a u osób pracujących w domu – wyznaczenie określonych godzin korzystania z pomieszczenia służbowego z komputerem z przeznaczeniem tylko do pracy. Uzyskanie pełnej abstynencji w zakresie korzystania z internetu jest to o tyle trudne, że we współczesnym świecie komputer stał się nieodłączną częścią naszego życia i wielu osobom trudno jest sobie wyobrazić funkcjonowanie bez dostępu do sieci. Niektórzy autorzy sugerują nawet wykorzystanie zasobów sieci i możliwości nowoczesnej komunikacji internetowej w psychoterapii osób uzależnionych od cyberseksu, co wzbudza jednak sporo kontrowersji.

W podejmowaniu poradnictwa i terapii osób ujawniających uzależnienie od seksu istotne jest także uwzględnienie uwarunkowań związanych z orientacją seksualną – dotyczy to przede wszystkim szczególnych problemów populacji homoseksualnych, jak stygmatyzacja, homofobia, brak wsparcia społecznego dla związków osób tej samej płci, zachowania związane z unikaniem dyskryminacji, dynamika subkulturowa oraz kwestii przeciwprzeniesienia terapeuty.

Grupy samopomocowe

Ze względu na wiele mechanizmów leżących u podstaw uzależnienia od seksu korzystne wydaje się elastyczne podejście do terapii i eklektyzm terapeutyczny. Uczestniczenie w spotkaniach grup samopomocowych typu Anonimowych Seksoholików może być pomocne jako uzupełnienie i zwiększenie motywacji w procesie terapii u części pacjentów.

Istnieje wiele grup samopomocowych typu anonimowych seksoholików (m.in. Sexaholics Anonymous, Sex Addicts Anonymous, Sex and Love Addicts Anonymous, Sexual Recovery Anonymous, Co-dependents of Sex Addicts, S-Anon International Family Groups, Sexual Compulsives Anonymous) z setkami stowarzyszeń i oddziałów na całym świecie opierających swoje działanie głównie na programach terapii 12 Kroków. Wspólnoty te obejmują opieką osoby ujawniające nałogową seksualność, jak i osoby współuzależnione oraz rodziny. Z badań wynika, że wczesne rozpoczęcie uczestnictwa oraz częstszy udział w mityngach wiąże się z mniejszą kompulsywnością seksualną w późniejszym czasie.

Więcej o grupach samopomocy: http://www.uzaleznieniabehawioralne.pl/seksoholizm/grupy-samopomocy/

Oprac. Dorota Bąk

Źródło: "Patologiczna hiperseksualność", Michał Lew-Starowicz, w: "Zaburzenia uprawiania hazardu i inne tak zwane nałogi behawioralne", pod red. Bogusława Habrata

 

Komentarze


Stronę internetową prowadzi Fundacja Studio Psychologii Zdrowia Fundacja Studio Psychologii Zdrowia

Strona współfinansowana ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych

Polityka prywatności | Nota prawna

Copyright © Uzależnienia behawioralne 2016

 

Proszę czekać...