Siecioholizm - wyniki najnowszych badań

Fonoholizm powoduje zmiany w mózgu podobne do… narkotyków. Wyniki badań

fonoholizm badania

Nadmierne przywiązanie do smartfonów (SPA, ang. smartphone addiction), potocznie nazywane fonoholizmem, jest definiowane jako nieprawidłowy, dysfunkcjonalny sposób korzystania z telefonu komórkowego. Kiedy mamy do czynienia z fonoholizmem i jakie zmiany w naszym mózgu może powodować nadmierne korzystanie z telefonu?

Beata Pawłowska (Katedra i Klinika Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie) oraz Emilia Potembska (Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki im. Jana Bożego w Lublinie) tłumaczą, że możemy mówić o uzależnieniu, jeżeli w ostatnich 12 miesiącach u danej osoby pojawiło się co najmniej 5 z wymienionych niżej objawów:

  • silne pragnienie korzystania z telefonu, prowadzenia rozmów czy wysyłania wiadomości oraz stałe myślenie o tych czynnościach;
  • większa częstotliwość i czas rozmów telefonicznych oraz wysyłania wiadomości;
  • prowadzenie dłuższych rozmów i wysyłania wiadomości, niż się uprzednio planowało;
  • powtarzające się, nieskuteczne próby zaprzestania lub ograniczenia ilości rozmów czy wysyłania wiadomości;
  • występowanie objawów abstynenckich podczas prób zaprzestania lub ograniczania czasu rozmów, takich jak: niepokój, lek, depresja;
  • problemy finansowe, zawodowe, rodzinne i społeczne spowodowane korzystaniem z telefonu komórkowego;
  • okłamywanie rodziny i znajomych w celu ukrycia kosztów oraz czasu poświęconego na rozmowy telefoniczne i wysyłanie wiadomości;
  • używanie telefonu jako ucieczki przed prawdziwymi problemami lub w celu poprawienia złego samopoczucia.

Zmiany w obszarze mózgu

Naukowcy z Niemiec zaobserwowali u osób uzależnionych od telefonów ubytek w istocie szarej mózgu. Badania rezonansem magnetycznym wykazały u nich również obniżoną aktywność w wybranych rejonach mózgu. Podobne zmiany zaobserwowano w mózgach osób uzależnionych od narkotyków.

Substancja (istota) szara to skupisko ciał komórek nerwowych, wspólnie z substancją białą budujące ośrodkowy układ nerwowy. Tworzy ona regiony odpowiedzialne za kontrolę mięśni, postrzeganie zmysłowe (wzrok, słuch, etc.), emocje, mowę, podejmowanie decyzji i samokontrolę.

Psychiatrzy z uniwersytetu w Heidelbergu obserwowali 48 osób, przy czym 22 z nich miało zdiagnozowane SPA. Lekarze zauważyli, że uzależnienie od telefonów fizycznie zmienia kształt i rozmiar ludzkiego mózgu. Wymienili trzy rejony, w których nastąpił ubytek istoty szarej: lewej wyspie przedniej, dolnej korze skroniowej i korze parahipokampowej. Ubytki w wyspie przedniej już wcześniej zaobserwowano u ludzi uzależnionych od alkoholu czy narkotyków. Według autorów badania, uzyskali oni pierwszy bezpośredni dowód związku nadużywania telefonów komórkowych z fizycznymi zmianami w mózgu.

Jak wskazano w raporcie, „biorąc pod uwagę powszechność i stale rosnącą popularność smartfonów, nasze badanie stawia pod znakiem zapytania przekonanie o zupełnej nieszkodliwości tych urządzeń, przynajmniej u osób potencjalnie najbardziej narażonych na uzależnienie od nich, w tym przede wszystkim dzieci”.

Dane statystyczne dotyczące korzystania z telefonów komórkowych

Fundacja Dbam o Mój Z@sięg zebrała dane na temat nałogowego korzystania z telefonów komórkowych przez polską młodzież szkolną. Ogólnopolskie badania przeprowadzono w ponad 600 szkołach wśród 22 086 uczniów szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych w wieku 12-18 lat. Dodatkowo badaniem objęto 3472 nauczycieli.

Poniżej kilka szczególnie interesujących danych w kontekście ilości i częstotliwości korzystania z telefonów przez młodzież. Z danych wynika, że:

  • 84,2% uczniów używa smartfonów podczas przerw lekcyjnych.
  • 33% uczniów przyznaje, że używanie telefonów w szkole wywołało problemy.
  • 26,9% uczniów przyznaje, że korzystanie z telefonu sprawia, że mają mniej czasu na naukę.
  • 38,6% uczniów często zerka na telefon, żeby zobaczyć, czy przypadkiem „ktoś nie napisał”.
  • 32,7% uczniów czuje niepokój, kiedy nie ma telefonu pod ręką.
  • 45,8% młodzieży stara się mieć telefon przy sobie zawsze – również kiedy zasypia i kiedy wstaje.

Z danych wynika, że 86,6% dzieci w wieku 7-8 lat ma swoje telefony i regularnie z nich korzysta. 92,4% z nich ma dostęp do Internetu.

 

Źródło:

https://www.vice.com/en/article/qjdzx5/smartphone-addiction-affects-your-brain-in-the-same-way-as-drug-addiction-study-finds

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0306460319313802?via%3Dihub

https://dbamomojzasieg.pl/fonoholizm-wsrod-uczniow-2017/

https://dbamomojzasieg.pl/wp-content/uploads/2016/12/Nalogowe_korzystanie_z_telefonow_komorkowych_RAPORT_Z_BADAN.pdf

Fot. McKaela Taylor, Unsplash.com

Leave a Response